Wie claimt wat rondom de eilanden? © AP.De grootste en de op één na grootste economie van de wereld (Amerika en China) staan op het punt elkaar hard in de haren te vliegen. Het gaat allemaal om een groep opgespoten eilandjes tussen Vietnam en de Filippijnen, waar voorheen niemand interesse in had. Tót werd ontdekt dat het gebied een rijkdom aan nuttige grondstoffen herbergt. China vindt dat de eilanden van haar zijn en daar zijn de buurlanden en de VS niet blij mee. Het conflict bereikt langzamerhand een kookpunt en als het escaleert, voelen we dat ook in Nederland. Dit moet je weten.
1. Waarom zijn die eilanden zo belangrijk?
Eeuwenlang was niemand geïnteresseerd in de Spratly-eilanden. Dat veranderde toen duidelijk werd dat de wateren rond de eilandjes rijk zijn aan vis en het gebied enorme olie- en gasvoorraden bevat.
2. Waar gaat het conflict over?
China zag wel brood in het gebied en besloot het enkele jaren geleden in te lijven. De grootmacht liet baggeraars de riffen opspuiten tot zeven eilandjes en bouwde er havens, landingsbanen, gebouwen en zendmasten.
Daar zaten de buurlanden van China - zoals Vietnam, De Filippijnen en Maleisië, die ook aanspraak maken op het gebied - niet op te wachten. De landen zijn militair een stuk zwakker dan China en nu is de grootmacht óók nog militair actief op eilandjes ver buiten het eigen grondgebied.
In 2013 dienden de Filippijnen een klacht in tegen China bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. China maakte bezwaar, omdat het gerechtshof 'niet gerechtigd' zou zijn om erover te beslissen. Donderdag veegde het hof dat bezwaar van tafel en gaf het aan de zaak te zullen behandelen.
3. Waarom bemoeien de VS zich ermee?
Amerika mengt zich al jaren in het conflict. In mei 2015 vloog een spionagevliegtuig van de VS over het gebied. In het vliegtuig zaten twee journalisten van CNN. Op de boordradio was te horen dat China de Verenigde Staten nadrukkelijk verzocht het luchtruim te verlaten 'om een misverstand te voorkomen'.
Afgelopen week voer het Amerikaanse oorlogsschip USS Lassen vlak bij een van de riffen van de eilanden. De Amerikaanse aanwezigheid werd wederom niet getolereerd; de Chinese onderminister van Buitenlandse Zaken noemde de actie 'buitengewoon onverantwoord'. Een woordvoerder van de Chinese regering waarschuwde naderhand dat 'alle mogelijke maatregelen' zouden worden genomen als de VS in de toekomst zich weer bij de eilanden zou vertonen.
Waarom mengt Amerika, dat helemaal niet in de buurt van de eilandjes ligt, zich eigenlijk in het conflict? ,,De buurlanden van China zijn bondgenoten van Amerika'', zegt China-deskundige Fred Sengers. Amerika heeft beloofd te helpen om de veiligheid rond die landen te garanderen. ,,De buurlanden zijn economisch afhankelijk van China, dus die kunnen zelf weinig uithalen.''
Dat Amerika met een bootje rond het omstreden eiland voer, is volgens Sengers overigens niet meer dan 'symboolpolitiek'. ,,Want er verandert niets. De eilanden zijn nu niet ineens weg.''
