Wolken gezien op mislukte ster

Grafische weergave van Luhman 16 © Wikimedia Commons.

Voor het eerst hebben wetenschappers een soort ster in kaart gebracht. Het gaat om een bruine dwerg, wat in feite een mislukte ster is. De kaart is niet heel duidelijk en bestaat vooral uit lichte en donkere vlekken. 'We zien vermoedelijk wolken, ongeveer zoals we op de planeet Jupiter zien', verklaarde hoofdonderzoeker Ian Crossfield.

De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en het Max Planck Instituut voor Astronomie hebben de ontdekking woensdag bekendgemaakt. De vondst staat donderdag in het belangrijke wetenschapsblad Nature. Volgens Crossfield is de kaart maar een begin. 'Binnenkort kunnen we zien hoe wolken ontstaan, zich ontwikkelen en weer verdwijnen. Uiteindelijk kunnen we voorspellen of het helder of bewolkt wordt', liet hij weten.

De wolken staan op Luhman 16B. De temperatuur daar is ongeveer 1100 graden Celsius. De wolken bestaan waarschijnlijk uit druppeltjes gesmolten ijzer en de dampkring is vooral waterstof.

Energie en licht
Luhman 16B is een bruine dwerg. Zulke hemellichamen zijn groter dan planeten en kleiner dan sterren. Luhman 16B weegt ongeveer 40 keer zo veel als Jupiter, de grootste planeet in ons zonnestelsel. Voor sterren is dat veel te weinig, bij zo'n laag gewicht komt er geen kernreactie op gang. Dat proces geeft sterren energie en licht. Bruine dwergen worden daarom ook wel mislukte sterren genoemd.

Omdat bruine dwergen vrijwel geen licht uitstralen, zijn ze heel moeilijk te zien, vandaar hun naam. Luhman 16B staat op maar 6 lichtjaar van de aarde, een kippeneindje voor ruimtebegrippen. Slechts een paar sterren staan nog dichterbij. Toch werd de dwerg pas een paar jaar geleden ontdekt.

Wetenschappers hadden vorig jaar voor het eerst wolken gezien op een planeet buiten ons zonnestelsel. Op het ene halfrond van Kepler-7b was het dichtbewolkt, op de andere helft waren opklaringen.

Bron

'Banaan in gevaar door beestjes en schimmel'

© anp.

De productie van bananen in de wereld is in gevaar door plagen van ongedierte en schimmelinfecties. Daarvoor waarschuwen wetenschappers vandaag in de Britse krant The Independent. In Costa Rica, een van de belangrijkste bananenproducerende landen, heeft de regering de situatie tot nationale ramp uitgeroepen nadat ongedierte een vijfde van de oogst had verwoest.

Volgens een wetenschapper van een landbouwonderzoeksbureau in het land heeft de bananenoogst zwaar te lijden onder de opwarming van de aarde, die ervoor zorgt dat er flink meer insecten zijn die plagen kunnen veroorzaken. De beestjes verzwakken de planten en veroorzaken vlekken op het fruit, waardoor hele partijen worden afgewezen.

Een wetenschappelijk rapport uit de Verenigde Staten waarschuwt juist voor een banaanetende schimmel die momenteel bananenplantages in de hele wereld bedreigt. Eerder werd nog gedacht dat de schimmel alleen in delen van Azië en Australië voorkwam, maar nu is die ook aangetroffen in Jordanië en Mozambique.

De Nederlander Gert Kema van de universiteit van Wageningen onderzocht de schimmel. 'Ik ben ongelooflijk bezorgd. Het zou me niet verbazen als hij binnenkort in Latijns-Amerika opduikt.'

De productie van bananen in Latijns-Amerika en de Caraïben is goed voor 80 procent van de wereldproductie.




Bron