Aarde miljarden jaren geleden getroffen door aardbeving van 10,8

© Thinkstock.





De aarde is miljarden jaren geleden getroffen door een aardbeving met een kracht van meer dan 10,8 op de schaal van Richter. Ongeveer een half uur lang trilde de hele planeet. Door de schokgolven scheurden en verpulverden rotsen. Er ontstonden nieuwe aardbevingen en enorme vloedgolven. De dampkring werd gloeiend heet en waarschijnlijk begon de zeespiegel te koken.

Dat blijkt uit een onderzoek van Amerikaanse wetenschappers. Zij hebben uitgerekend wat er gebeurde toen een asteroïde 3,26 miljard geleden insloeg op de aarde. De planeet was toen nog erg jong. 'We wisten dat het groot was, maar we wisten niet hoe groot', zei onderzoeker Donald Lowe.

De ruimtesteen was tussen de 37 en 58 kilometer breed. Hij sloeg in op de aarde met een snelheid van ongeveer 20 kilometer per seconde.

De gevolgen van de klap zijn niet meer na te gaan, maar kunnen verstrekkend zijn geweest. Misschien stierven de minieme organismen die toen leefden, waardoor andere levensvormen konden opbloeien, een belangrijke evolutie. Het kan ook zijn dat de inslag het begin was van de aardplaten waaruit de aarde nu bestaat.

De klap was veel groter dan de bekendste inslag, ongeveer 65 miljoen jaar geleden. Toen sloeg een rotsblok in voor de kust van het huidige Mexico. In de tijd erna stierven vrijwel alle dinosaurussen uit. Bij die inslag was 1 miljard keer meer energie vrijgekomen dan bij de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki in 1945.

Het onderzoek staat in het wetenschapsblad Geochemistry, Geophysics, Geosystems.




Bron

'Komende weken veel vallende sterren te zien'

Een Perseïdenzwerm boven Rusland. (Archieffoto 2005) © afp.


De komende weken zijn 's nachts met het blote oog veel vallende sterren te zien. Het gaat om gruis dat de dampkring inkomt, de zogeheten Perseïdenzwerm. Die is elk jaar te zien. Tijdens het hoogtepunt zijn tot wel 100 vallende sterren per uur te bewonderen. Dat liet De Koepel, een organisatie voor amateursterrenkunde, dinsdag weten.


De omstandigheden voor het schouwspel zijn dit jaar gunstig. De meeste meteoren verschijnen waarschijnlijk tussen 23.00 en 5.00 uur in de nacht van komende maandag op dinsdag. Ook is er dan weinig maneschijn. Alleen bewolking kan roet in het eten gooien. Ook in de nachten voor en na het maximum doet het verschijnsel zich voor, maar in veel geringere mate.

Overal in Nederland kan er op eigen houtje naar worden gekeken. Maar in stedelijke gebieden als de Randstad kan er te veel verlichting zijn, zegt sterrenkundige Edwin Mathlener.

De Perseïden worden veroorzaakt door gruisdeeltjes die zijn achtergebleven in de baan van de komeet Swift-Tuttle. Elk jaar rond 12 augustus beweegt de aarde door die stofwolk. Het punt aan de hemel waar de meteoren vandaan lijken te komen, ligt in het sterrenbeeld Perseus, waarnaar ze zijn vernoemd.

Een brokje steen heeft in de ruimte een grote snelheid van vele tientallen kilometers per seconde. Als het de dampkring binnenkomt, remt de lucht het steentje af. Het wordt dan heet en verdampt op een hoogte van zo'n 80 tot 100 kilometer. Het licht dat we zien is niet van het steentje zelf, maar van de lucht er omheen die ook sterk wordt verhit en gaat gloeien. Dat verschijnsel heet een meteoor.

Sterrenregens komen vaker per jaar voor, ongeveer 15 keer. De aarde komt in haar baan om de zon namelijk meerdere meteorenzwermen tegen. Ook rond 14 december en 3 januari gaat het om grote hoeveelheden vallende sterren, maar die trekken vanwege de winterkou minder bekijks.

Bron

Argentinië opgeschrikt door enorme vuurbal

Het noorden van Argentinië is in de nacht van zaterdag op zondag opgeschrikt door een enorme vuurbal die enkele seconden zichtbaar was. Mensen die een explosie hoorden, vreesden voor een meteorietinslag.

Duizenden Argentijnen belden in paniek naar de politie. Volgens het astronomische instituut van Argentinië ging het om een meteoor die in de lucht zichtbaar werd nadat een meteoriet volledig verbrand was in de dampkring. Heel wat bewakingscamera's legden het unieke fenomeen vast. Bezoekers van een nachtelijk openluchtfestival, die massaal getuige waren van het voorval, hielden even de adem in.

Uitzonderlijk
Het fenomeen kon rond 3 uur 's nachts (lokale tijd) in een uitgestrekt gebied worden waargenomen. Het ging om een uitzonderlijk grote meteoor die met zo'n 210.000 kilometer per uur door de dampkring raasde.

Zo'n 4.000 jaar geleden sloeg in Argentinië een groep meteorieten een enorme reeks kraters ('Campo del Cielo') in het noorden van het land. Het gebied bevat minstens 26 kraters, waarvan de grootste 115 bij 91 meter meet.

Van recenter datum, 26 september 2011, is een vergelijkbaar incident waarbij een vrouw om het leven kwam en acht Argentijnen gewond raakten bij een ochtendlijke meteorietinslag in de buurt van Buenos Aires (zie onderstaande video).





Bron

'Meteoriet kan ook in Nederland neerstorten'

Het kan ook in Nederland voorkomen dat een meteoriet plotseling de dampkring binnenvliegt, zoals in Rusland vrijdagochtend gebeurde. 'Ze kunnen overal inslaan. De ruimte wordt wel in de gaten gehouden, maar de hele wereld kan niet constant worden geobserveerd', zegt Gerhard Drolshagen van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

Vrijdagochtend scheerde de meteoriet door de lucht boven het Oeralgebied in Rusland. Toen hij de dampkring binnenvloog, vond er een explosie plaats. De knal was zo hard dat ruiten braken, waardoor bijna duizend mensen gewond raakten. 'Je moet bedenken dat de meteoriet met een snelheid van 50.000 tot 60.000 kilometer per uur onze dampkring binnenvliegt. Het is voor het eerst dat er zo veel mensen gewond raakten', zegt Drolshagen.

Volgens de ruimtevaartdeskundige was de inslag een complete verrassing. Omdat niet de hele lucht altijd in de gaten gehouden kan worden, was het ook niet mogelijk een waarschuwing af te geven. Als een object op de radar verschijnt, is wel al 1 of 2 dagen voor de inslag te zien of het de aarde gaat raken. 'Dat hebben we in 2008 eens gehad; toen gaven we een waarschuwing en kwam een meteoriet in Soedan neer.'

Ongezien: Kosmisch rotsblok raakte aarde twee keer

De aarde is vorige week twee keer geraakt door hetzelfde kosmische rotsblok. Dat blijkt uit berekeningen van de Finse wiskundige Esko Lyytinen. De eerste keer scheerde de tientallen tonnen zware steenklomp boven de Noordzee een paar minuten lang door de dampkring. Tweeënhalf uur later verbrandde hij definitief boven het zuidoosten van Canada. Zo'n dubbele inslag is nooit eerder waargenomen.

De extreem heldere vuurbol werd op vrijdag 21 september vlak voor middernacht ook in ons land waargenomen, net als in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Britse video-opnamen laten zien dat het rotsblok door de wrijving met de aardse dampkring in stukken uiteenviel. Op basis van waarnemingen vanuit verschillende plaatsen kon de Nederlandse satelliet- en meteoorexpert Marco Langbroek de baan door de dampkring berekenen, en uitsluiten dat het hier om een terugvallende satelliet ging.

Rond 02.30 uur Belgische tijd zagen duizenden mensen in het zuidoosten van Canada en het noordoosten van de Verenigde Staten óók een zeer heldere vuurbol. Volgens Lyytinen werd die veroorzaakt door het grootste brokstuk van de kosmische steenklomp. Dat had aanvankelijk een snelheid van 13 kilometer per seconden, maar werd boven de Noordzee afgeremd tot 'slechts' 9,2 kilometer per seconde. Dat is te weinig om voorgoed aan de aantrekkingskracht van de aarde te ontsnappen. Na één langgerekte omloop dook het projectiel alsnog met veel spektakel de dampkring in.

Ook in augustus 1972 is vanuit de Verenigde Staten een vuurbol gezien die veroorzaakt werd door een 'scherende inslag', maar dat rotsblok had een hogere snelheid en verdween weer voorgoed de ruimte in.




Bron